Amylase và lipase là hai enzyme trong số các enzyme có vai trò quan trọng trong cơ thể của chúng ta. Chỉ số amylase lipase bình thường là bao nhiêu? Amylase và lipase trong viêm tụy cấp thay đổi như thế nào? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu ở bài viết này nhé!
Tổng quan về enzyme amylase và lipase
Amylase là enzyme xúc tác cho phản ứng thủy phân hoặc phân giải tinh bột thành đường mạch ngắn (Maltose, dextrin…) và đường đơn (glucose). Còn lipase là enzyme xúc tác cho phản ứng thủy phân các chất béo hay những chất có cấu trúc dạng triacylglycerol thành glycerin và các acid béo tương ứng.
Cũng giống như các loại enzyme khác, bản chất của lipase và amylase đều là protein với cấu trúc mạch dài polypeptide được tạo nên từ chuỗi liên kết của các acid amin khác nhau.
Cả amylase và lipase đều là những enzyme quan trọng trong tự nhiên, đóng góp nhiều vai trò thiết yếu vào các hoạt động sống của các loài sinh vật. Chính vì vậy mà 2 enzyme này có thể được tìm thấy ở nhiều loài sinh vật khác nhau bao gồm động vật, thực vật và cả vi sinh vật.
Trong cơ thể con người chúng ta, amylase và lipase là 2 enzyme có vai trò tiêu hóa thức ăn, giúp cơ thể có thể hấp thu được các chất dinh dưỡng cần thiết để duy trì được sự sống. Enzyme amylase được tiết ra chủ yếu từ tuyến nước bọt và tuyến tụy, còn enzyme lipase thì được tiết ra hầu hết là ở tuyến tụy.
Amylase tuyến tụy
Amylase là một trong số các enzyme tiêu hóa được tiết ra bởi tuyến tụy. Tuyến tụy là một cơ quan nội tiết thuộc hệ tiêu hóa với vai trò chính là sản xuất ra hormon và enzyme tiêu hóa để phục vụ cho các quá trình chuyển hóa hay phản ứng sinh hóa quan trọng trong cơ thể.
Enzyme amylase tuyến tụy thường được tiết ra khi có mặt của thức ăn chứa tinh bột hoặc carbohydrate ở trong đường ruột. Amylase được tụy tiết ra sẽ theo ống dẫn dịch tụy đổ vào ống dẫn mật chung rồi đổ vào trong tá tràng để tiêu hóa các chất đường mạch dài thành đường đơn để hấp thu vào máu.
Ngoài enzyme amylase tuyến tụy còn tiết ra nhiều enzyme tiêu hóa khác bao gồm: enzyme lipase, trypsin và chymotrypsin. Nếu như enzyme lipase có tác dụng tiêu hóa chất béo thì trypsin và chymotrypsin giúp tiêu hóa chất đạm protein.
Bên cạnh chức năng tiêu hóa thì tuyến tụy còn là một cơ quan nội tiết quan trọng, sản xuất các hormon giúp điều hòa nồng độ đường glucose trong máu ổn định ở mức an toàn:
Khi đường huyết ở mức thấp, tuyến tụy sẽ tiết ra hormon glucagon để tăng đường huyết.
Khi đường huyết tăng cao, tuyến tụy sẽ sản xuất hormon insulin để làm giảm đường huyết.
Chỉ số amylase lipase máu bình thường là bao nhiêu?
Chỉ số amylase lipase máu là 2 chỉ số xét nghiệm lâm sàng cho biết nồng độ của enzyme amylase và enzyme lipase ở trong máu hoặc trong huyết tương là bao nhiêu. U/L là đơn vị thường được sử dụng để đo lượng 2 chỉ số này.
Với 1 người khỏe mạnh, chỉ số amylase máu bình thường sẽ dao động trong khoảng là 22-80 U/L. Nếu chỉ số này vượt quá hoặc thấp hơn khoảng cho phép trên thì đó là dấu hiệu của vấn đề bất thường đang xảy ra trong cơ thể.
Còn với chỉ số lipase máu thì người bình thường sẽ có chỉ số rất thấp do tuyến tụy chỉ sản xuất ra một lượng vừa đủ để tiêu hóa thức ăn. Chính vì vậy nếu chỉ số lipase máu tăng lên quá cao cũng sẽ là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý hoặc tình trạng bất thường đang mắc phải.
Xét nghiệm amylase máu trong viêm tụy cấp
Viêm tụy cấp là bệnh lý viêm nhiễm cấp tính xảy ra ở tuyến tụy. Do là bệnh lý cấp tính nên viêm tụy sẽ tiến triển rất nhanh trong thời gian ngắn. Nếu bệnh nhân không được phát hiện sớm và đưa đi viện điều trị kịp thời thì sẽ dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng và có thể ảnh hưởng đến tính mạng.
Khi bị viêm tụy cấp, người bệnh thường có các triệu chứng lâm sàng đặc trưng như: đau bụng dữ dội với những cơn liên tục, chướng bụng, sốt, buồn nôn… Khi thấy có những dấu hiệu này, người bệnh nên đến viện để được khám và làm xét nghiệm chẩn đoán chính xác bệnh.
Amylase máu là một trong số những chỉ số xét nghiệm quan trọng để chẩn đoán bệnh viêm tụy cấp. Khi bị viêm tụy, chỉ số amylase của bệnh nhân sẽ tăng cao và thường vượt qua mức 200 U/L.
Mặc dù hầu hết những trường hợp viêm tụy cấp sẽ tăng nồng độ amylase, tuy nhiên có một số trường hợp đặc biệt mà tình trạng viêm nhiễm xảy ra ở những tế bào sản xuất amylase thì nồng độ enzyme này sẽ giảm xuống mức rất thấp.
Chỉ số lipase trong viêm tụy cấp
Bên cạnh chỉ số amylase thì bác sĩ cũng có thể chẩn đoán được bệnh viêm tụy cấp thông qua xét nghiệm lipase máu. Khi bị viêm tụy cấp nồng độ lipase trong huyết thanh của người bệnh cũng sẽ tăng cao gấp nhiều lần.
Thông thường, để chẩn đoán bệnh viêm tụy cấp chính xác hơn, bác sĩ thường sẽ tiến hành xét nghiệm cả 2 chỉ số amylase và lipase cùng lúc. Nguyên nhân là bởi chỉ số amylase máu cũng sẽ tăng cao cùng với lipase. Tuy nhiên amylase lại không tăng kéo dài lâu như lipase mà sẽ giảm xuống trước.
Qua bài viết về chủ đề “Amylase và lipase trong viêm tụy cấp” vừa rồi, hy vọng rằng bạn đọc đã có thêm được nhiều kiến thức bổ ích. Nếu muốn tìm hiểu thêm về nhiều kiến thức quan trọng khác, xin vui lòng truy cập vào địa chỉ: https://nguyenlieuhoaduoc.vn/tin-tuc-su-kien/