Ứng dụng của enzyme trong đời sống

Ứng dụng của enzyme trong đời sống

Enzym là một loại chất đạm với nhiều chuỗi axit amin liên kết với nhau. Chất này hiện diện trong mọi tế bào sống, từ thực vật tới động vật và có nhiều tác dụng đối với cơ thể như: gây ra nhiều phản ứng hóa học thiết yếu cho sức khỏe, sự tiêu hóa thực phẩm của con người, có tác dụng kích thích vào não bộ, cung cấp năng lượng cho tế bào…

Tầm quan trọng của enzym

Nếu không có enzym, tế bào sẽ bị tê liệt, nên enzym giữ vai trò quan trọng trong sự hô hấp, di chuyển, suy nghĩ, hành vi, phát âm cũng như duy trì sự hữu hiệu của hệ miễn dịch. Một số enzym cũng có thể vô hiệu hóa các hóa chất độc gây ra ung thư, hoặc do ô nhiễm môi trường…

Enzym còn liên quan đến quá trình tổng hợp chất béo trong cơ thể, đồng thời chính là yếu tố giúp kích thích sự phát triển khỏe mạnh của da và tóc ở con người. Khi enzym khả năng tổng hợp chất béo ở con người bị giảm đi, nó sẽ khiến cho da rất dễ nhạy cảm và dễ nổi mụn, có thể dẫn tới ung thư da cũng như làm rụng tóc.

Enzyme Lipase có tác dụng gì

Ứng dụng của enzym

1. Ứng dụng enzyme trong y dược

Hiện nay trong y học đã xuất hiện lĩnh vực mới gọi là chẩn đoán enzym, có nhiệm vụ:

– Phân tích xác định nồng độ cơ chất như glucose, cholesterol… với sự hỗ trợ của enzym

– Xác định hoạt tính xúc tác của enzym trong mẫu sinh vật

– Xác định nồng độ cơ chất với sự hổ trợ của thuốc thử enzym đánh dấu

– Dùng enzym để định lượng các chất, phục vụ công việc xét nghiệm chẩn đoán bệnh, ví dụ dùng để kiểm tra glucose nước tiểu rất nhạy

– Dùng enzym làm thuốc ví dụ protease làm thuốc tắc nghẽn tim mạch, tiêu mủ vết thương, làm thông đường hô hấp, chống viêm, làm thuốc tăng tiêu hóa protein, thành phần của các loại thuốc dùng trong da liễu và mỹ phẩm…

2. Ứng dụng enzyme trong công nghiệp thực phẩm

Enzym là một công cụ để chế biến các phế liệu của công nghiệp thực phẩm thành thức ăn cho người và vật nuôi. Đặc biệt được dùng trong một số ngành công nghiệp thực phẩm:

– Sản xuất rượu vang

– Sản xuất nước quả và nước uống không có rượu

– Sản xuất các mặt hàng từ quả: quả cô đặc, mứt

– Sản xuất nước giải khát

– Sản xuất cà phê…

3. Ứng dụng enzyme trong nông nghiệp

Có thể sử dụng các loại chế phẩm enzym khác nhau để chuyển hóa các phế liệu, đặc biệt là các phế liệu nông nghiệp cải tạo đất phục vụ nông nghiệp. Ở Nhật Bản hàng năm đã sản xuất hàng vạn tấn chế phẩm cellulase các loại để dùng trong nông nghiệp. Ở nước ta việc dùng enzym vi sinh vật góp phần trong sản xuất phân hữu cơ đang được khai thác để thay thế cho phân hóa học.

4. Ứng dụng enzyme trong công nghiệp dệt

Trong công nghiệp dệt, chế phẩm amylase được dùng để rũ hồ vải trước khi tẩy trắng và nhuộm. Amylase có tác dụng làm vải mềm, có khả năng nhúng ướt, tẩy trắng và bắt màu tốt. Rũ hồ bằng enzyme không những nhanh, không hại vải, độ mao dẫn tốt mà còn đảm bảo vệ sinh, do đó tăng được năng suất lao động. Trong sản xuất tơ tằm, người ta dùng protease để làm sạch sợi tơ. Với công đoạn xử lý bằng enzyme sau khi xử lý bằng dung dịch xà phòng sẽ giúp lụa có tính đàn hồi tốt, bắt màu đồng đều và dễ trang trí trên lụa.

5. Ứng dụng enzyme trong công nghiệp thuộc da

Trong công nghiệp da, enzyme protease được dùng để làm mềm da, quá trình tách lông sạch hơn, rút ngắn thời gian, tránh ô nhiễm môi trường và da có chất lượng tốt hơn. Việc xử lý được tiến hành bằng cách ngâm da trong dung dịch enzyme, hay phết dịch enzyme lên bề mặt da. Enzyme sẽ tách các chất nhờn và làm đứt một số liên kết trong phân tử collagen làm cho da mềm hơn. Thực tế cho thấy khi xử lý da bằng chế phẩm protease từ vi sinh vật có thể rút ngắn thời gian làm mềm và tách lông xuống nhiều lần.

6. Ứng dụng enzyme trong nông nghiệp

Có thể dùng enzyme để sản xuất thức ăn cho động vật nhằm tăng giá trị dinh dưỡng của thức ăn thô, tăng hệ số sử dụng thức ăn. Các enzyme được sử dụng với mục đích này thường là các enzyme thuỷ phân như amylase, proteinase, đặc biệt là cellulase, hemicellulase. Chúng thủy phân các chất phân tử lớn thành dạng dễ hấp thụ hơn nên thường làm tăng hiệu quả sử dụng thức ăn, tăng khối lượng đàn gia súc. Điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi chuẩn bị thức ăn cho các loài động vật còn non như bê con, lợn con,… vì hệ thống tiêu hóa của chúng còn chưa thật thích hợp với việc ăn loại thức ăn thô. Trong trồng trọt, các loại chế phẩm enzyme khác nhau như cellulase, hemicellulase, protease và amylase được sử dụng để chuyển hóa các phế liệu, đặc biệt là các phế liệu nông nghiệp cải tạo đất phục vụ nông nghiệp. Việc sử dụng enzyme vi sinh vật trong sản xuất phân hữu cơ đang được khai thác để thay thế cho phân bón hóa học.