Cây vông nem là loài cây thường được nhân dân dùng làm hàng rào và làm cảnh trong nhà, hơn nữa bà con ta còn hay dùng lá để gói nem. Đây cũng là một vị thuốc được ứng dụng trong các bài thuốc dân gian để chữa nhiều bệnh thông thường, nhất là dùng để an thần, tạo giấc ngủ ngon hơn.
Giới thiệu về cây thuốc
Hình thái
Ảnh minh họa: Lá cây Vông nem
Vông nem có tên khoa học là Erythrina variegata, thuộc họ Đậu (Fabaceae). Trong dân gian cây có các tên khác là Cây lá vông, Hải đồng, Thích đồng, co toóng lang (Thái), bơ tòng (Tày).
Cây to, có thể cao tới 10 m, vỏ có chỗ xanh chỗ nâu, có nhiều gai ngắn. Lá cây mọc so le, có 3 lá chét hình tam giác. Vào tầm tháng 3 đến tháng 5, sau khi lá rụng, cây ra hoa. Chùm hoa dày gồm nhiều hoa màu đỏ chói, đài hình ống có 5 răng nhỏ; tràng dài, cánh cò rộng, nhị tập hợp thành bó vượt ra khỏi tràng. Quả dạng quả đậu, không có lông, có eo giữa các hạt. Hạt hình thận, màu nâu hoặc đỏ.
Bộ phận dùng làm dược liệu là lá đã phơi khô của cây Vông nem, trong một vài bài thuốc người ta còn dùng cả vỏ thân cây. Dược liệu được thu hoạch vào mùa đông mùa xuân, khi tiết trời khô ráo, cắt lấy lá bánh tẻ không bị sâu hại, phơi âm can hoặc sấy nhẹ (ở 40 °C đen 50 °C) đến khô.
Phân bố
Cây phân bố rộng trong các vùng nhiệt đới, trải dài từ Ðông Á tới châu Phi. Ở châu Á, loài này xuất hiện phổ biến ở Ấn Độ, và các nước Đông Nam Á. Cây thường bắt gặp trong các bụi dọc bờ biển, lân cận với các rừng ngập mặn và trong rừng thưa. Nó cũng thường được trồng làm cây bóng mát dọc đường ở các khu dân cư. Ở Việt Nam, cây mọc hoang và mọc rải rác nhiều ở các tỉnh có vùng núi thấp, địa hình trung du và đồng bằng như Tây Nguyên, Quảng Bình.
Thành phần hóa học
Trong Vông nem có chứa nhiều hoạt chất thuộc các nhóm alcaloid, sapponin, flavonoid, tanin. Trong đó các hoạt chất alcaloid là nhóm chất được nghiên cứu nhiều nhất cho đến thời điểm hiện tại.
Đọc thêm: Mua cao Vông nem chất lượng cao, giá cả ưu đãi.
Công dụng của Vông nem trong Y học
Theo Y học cổ truyền
Vông nem có vị đắng, tính bình, quy vào 2 kinh tâm, tỳ. Công năng chủ yếu được ứng dụng trong Y học cổ truyền là An thần, sát trùng. Sử dụng để chủ trị các chứng Mất ngủ, mụn nhọt, loét, trĩ, lậu (dắp ngoài).
Một số bài thuốc chứa dược liệu Vông nem:
- Chữa mất ngủ: Lá vông tươi 20g, rửa sạch, vò qua, vẩy khô hấp vào nồi cơm sau khi cạn (có thể đun làm nước uống). Trước khi đi ngủ, ăn vài lá vông này, ngủ sâu giấc.
- Chữa lòi dom: Lá vông và lá sen giã nát lấy nước uống; bã chưng nóng rịt vào hậu môn.
- Chữa một số bệnh ngoài da: Vỏ vông nem, vỏ cây dâm bụt, sà sàng tử, rễ chút chít. Tất cả tán nhỏ, pha thành rượu 1/5. Dùng bôi ngoài chữa các bệnh ngoài da.
- Thuốc chữa rắn cắn: Hạt hay vỏ vông nem thái nhỏ, đun với một ít nước thành bột nhão đắp lên chỗ rắn cắn.
- Chữa răng sâu: Tán nhỏ rắc vào nơi răng sâu.
- Chữa tiêu độc sát khuẩn: Dùng lá tươi giả nát đắp vào mụn nhọt, còn có tác dụng lên da non; chữa sốt, thông tiểu.
Vông nem trong Y học hiện đại
Từ dược liệu Vông nem, nhiều nhà khoa học đã tiến hành chiết alcaloid toàn phần và nghiên cứu, cho thấy nhiều tác dụng như sau:
Nghiên cứu trên điện não đồ cho thấy dịch chiết thể hiện tác dụng ức chế hoạt tính truyền điện ở vùng vỏ não và cấu trúc dưới vỏ não, ức chế hoạt động của thần kinh trung ương. Một thí nghiệm về tác dụng hiệp đồng với thuốc ngủ trên chuột có kết quả là nhóm uống cả dịch chiết alcaloid và thuốc ngủ hexobarbital có thời gian ngủ kéo dài hơn nhóm chỉ sử dụng thuốc hexobarbital khá nhiều.
Tác dụng làm giãn cơ trơn: thử nghiệm trên chuột, ếch bằng nhiều thí nghiệm khác nhau cho thấy Vông nem có tác dụng làm giãn cơ. Do đó, nó có thể có tác dụng trị các chứng như tiêu chảy hoặc đau co thắt gây đau bụng. Tác dụng lên huyết áp – hô hấp: Một nghiên cứu trên thỏ cho thấy sau 3h uống dịch chiết, thấy huyết áp giảm, nhưng đồng thời lại tăng hô hấp.
Ngoài ra, Theo nghiên cứu của Ngô Ứng Long, ở phòng Dược lý Trường sĩ quan Quân y (1960), Vông nem tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương: Làm yên tĩnh, gây ngủ, hạ nhiệt độ, hạ huyết áp. Tác dụng co bóp các cơ: làm co cứng cơ chân ếch và co thắt trực tràng, co thắt cơ vân, cơ hậu môn.
Một số nghiên cứu mới về Vông nem
Một số nghiên cứu mới gần đây, còn khám phá ra những tác dụng khá mới lạ của loại dược liệu này như:
Tác dụng giảm loãng xương trên chuột cái thiếu hụt estrogen. Tác dụng gây độc tế bào, có thể rất hữu ích như chống tăng sinh, kháng u, thuốc trừ sâu và các tác nhân hoạt tính sinh học khác. Thậm chí, bột dược liệu này còn có khả năng loại bỏ Zn khỏi cơ thể.
Có thể thấy Vông nem có rất nhiều tác dụng có thể ứng dụng vào chữa bệnh lên các cơ quan, tổ chức khác nhau. Với nhiều nhóm hoạt chất có trong dược liệu, chúng ta có thể tin tưởng rằng còn nhiều tác dụng hữu ích, bất ngờ khác được khám phá, nghiên cứu từ loài cây này.
Nguồn Nguyên liệu chất lượng cao
Vông nem là loài cây bản địa ở Việt Nam, tuy nhiên không phải người dùng nào cũng có thể tìm mua được các sản phẩm chất lượng bởi thị trường đang tràn ngập nhiều loại dược liệu chất lượng kém. Công ty cổ phần hóa dược và công nghệ sinh học Biogreen với Dược liệu sạch từ vùng trồng đạt tiêu chuẩn VietGap, chiết xuất dưới dạng cao khô cung cấp nguồn nguyên liệu chất lượng cao, phù hợp với nhiều dạng bào chế, cho sản phẩm chất lượng vì sức khỏe người dùng.
Biogreen – Thịnh vượng hơn, khỏe mạnh hơn.