Rau sam mọc phổ biến ở vườn nhà, bờ ruộng, dễ tìm thấy giữa những luống hoa màu, thế nhưng ít ai ngờ loại rau dại này đem lại nhiều lợi ích cho việc làm đẹp đến vậy.
Đặc điểm, phân bố, thu hái
Rau sam tên khoa học là Portula oleracea, thuộc họ Portulacaceae. Còn có tên khác là mã xỉ hiện vì lá của chúng giống hình răng ngựa.
Rau sam có nguồn gốc từ Ấn Độ và các nước Trung Mỹ, nhưng giờ được tìm thấy ở nhiều nơi trên thế giới do khả năng thích ứng nhanh. Loài thực vật này có thân đỏ, lá dày màu xanh sẫm và hoa màu vàng nhẹ, thường bò sát mặt đất. Lá rau sam chứa nhiều nước, vị chua.
Ở nước ta với điều kiện thời tiết khí hậu nóng ẩm, rau sam gần như mọc ở khắp nơi, ven đường đi, ven các bờ, những nơi ẩm ướt như giữa các luống rau… Ở các nước Pháp, Nhật hay Trung Quốc, rau sam được trồng rất nhiều và sử dụng làm rau ăn hằng ngày, Việt Nam chưa trồng loại cây này mà chủ yếu thu hái dựa vào cây mọc hoang vào các mùa hè từ tháng 5 đến tháng 7 hằng năm.
Thường rau sam được thu hoạch toàn bộ cây, cắt bỏ rễ, rửa sạch dùng tươi hoặc phơi, sấy khô.
Rau sam có hàm lượng dưỡng chất cao, có lượng chất béo phong phú hơn các loại thảo mộc khác. Ngoài được sử dụng trong thực phẩm, rau sam còn được ứng dụng rộng rãi trong lĩnh vực làm đẹp.
Thành phần hóa học của rau sam
Rau sam chứa nhiều hoạt chất sinh học như chất béo, protid, glucid, một số khoáng chất như calci, kali, phospho, sắt, vitamin C, vitamin E, beta- carotene, vitamin B1, B2 và vitamin PP,…
Các nghiên cứu tại Viện Đại học Wollongong, Úc và Trung tâm Di truyền- Dinh dưỡng – Sức khỏe Washington, Mỹ đã cho thấy: 100 g lá tươi rau sam chứa tới 300- 400 mg alpha- linolenic acid (acid béo omega-3), 26,6 mg ascorbic acid (vitamin C), 12,2 mg alpha-tocopherol (vitamin E), 1,9 mg beta-caroten (tiền chất của vitamin A) và 14,8 mg glutathione. Rau sam rất giàu chất dinh dưỡng, các acid béo không no và nhiều chất chống oxy hóa hữu hiệu, trong đó hàm lượng vitamin E rất cao, gấp 7 lần rau xà lách.
Dựa theo nhiều nghiên cứu khoa học, người ta đã tổng hợp một số kết quả nổi bật về công dụng làm đẹp của rau sam:
1. Tác dụng diệt khuẩn
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy hoạt tính diệt khuẩn vô cùng tốt của chiết xuất rau sam. Tác dụng được chứng minh trên các chủng vi khuẩn như Shigella gây bệnh kiết lị, Salmonella Typhi gây bệnh thương hàn, Staphylococcus Aureus là tụ cầu vàng gây bệnh mụn nhọt và một số loại nấm gây bệnh.
Nhờ khả năng diệt khuẩn tốt, chiết xuất rau sam giúp phòng và điều trị mụn vô cùng hiệu quả. Ngoài ra rau sam còn được ứng dụng trong chữa hôi nách, trị ngứa đầu và rụng tóc.
2. Tác dụng chống lão hóa
Rau sam chứa hàm lượng cao vitamin C và tiền chất vitamin A, là các hoạt chất có tác dụng chống oxy hoá, chống lão hoá quen thuộc trong chế phẩm làm đẹp.
Không những vậy, rau sam còn giàu acid béo omega 3. Với cùng một khối lượng, hàm lượng chất béo omega 3 trong rau sam còn nhiều hơn cả dầu cá. Acid béo omega 3 củng cố lớp lipid béo tầng biểu bì, giúp da duy trì độ ẩm, đàn hồi.
3. Dưỡng trắng da, mờ thâm
Glutathione là chất chống oxy hoá mạnh, được biết đến là “thần dược” làm trắng da tự nhiên, phổ biến trong các sản phẩm làm đẹp cao cấp. Chiết xuất rau sam chứa nhiều glutathione, vitamin C, được ứng dụng trong làm trắng da, mờ thâm, nám, tàn nhang một cách an toàn, thích hợp với làn da xỉn màu, không đều màu.
4. Chữa lành vết thương
Vitamin A có khả năng kích thích tế bào sản sinh và phục hồi tự nhiên. Lượng tiền chất vitamin A và các acid béo trong rau sam hỗ trợ nhanh lành vết thương hở rất tốt, hạn chế nhiễm trùng, ứng dụng trong ngừa sẹo, mờ sẹo, hồi phục da sau các liệu trình xâm lấn như lăn kim, phi kim,…
5. Lành tính, không gây độc
Chiết xuất rau sam có hoạt tính mạnh trên tế bào nhưng lại rất lành tính, an toàn, không gây độc.
Nghiên cứu được thực hiện tại viện Dược thảo Nonthaburi, Thái Lan, trên 5 nhóm chuột: 1 nhóm chứng, 3 nhóm thử nghiệm và 1 nhóm hồi phục. Nhóm chứng được cho uống nước cất liều lượng 5 ml/kg/ngày, 3 nhóm thử nghiệm được uống chiết xuất rau sam với các liều lần lượt 10, 100 và 1000 ml/kg/ngày, nhóm hồi phục uống chiết xuất rau sam 1000 ml/kg/ngày trong liệu trình kéo dài 6 tháng, sau đó nghỉ 14 ngày không uống. Kết quả ghi nhận không có thay đổi chỉ số sinh hoá đáng kể nào trong máu, nước tiểu giữa các mẫu.
Chiết xuất rau sam được ứng dụng trong làm đẹp như thế nào?
Nhờ những công dụng nổi bật của rau sam mà chiết xuất của nó được sử dụng nhiều trong các sản phẩm làm đẹp thiên nhiên, dưỡng da cũng như trang điểm.
Trên thế giới đã xuất hiện các chế phẩm bôi da trị mụn, làm dịu da chứa chiết xuất rau sam. Việc chiết xuất các hoạt chất chống oxy hoá mạnh như glutathione, vitamin C, vitamin A từ rau sam hứa hẹn một giải pháp làm trắng da, mờ thâm nám, chống lão hoá an toàn, lành tính với giá thành hợp lí.
Ngoài ra, sản xuất dầu gội trị gàu, rụng tóc, viên uống làm đẹp đa tác dụng từ rau sam là vô cùng khả thi.
Không chỉ chiết xuất rau sam, mà rất nhiều loại thảo mộc khác, đang được Biogreen tìm kiếm, đưa vào ứng dụng trong sản xuất mỹ phẩm một cách đồng bộ, khoa học.
Mọi thông tin chi tiết xin vui lòng liên hệ:
Công ty cổ phần hoá dược và công nghệ sinh học Biogreen
Địa chỉ: 210C Phố Đội Cấn, Quận Ba Đình, TP. Hà Nội
Tel: 043.722.8780 – Fax: 043.722.8852
Website: nguyenlieuhoaduoc.vn
Email: biogreen.jsc@gmail.com