Ở nước ta, từ trước tới nay người dân đã biết tới cây Cà gai leo với nhiều tác dụng chữa bệnh trong các bài thuốc dân gian. Không chỉ dừng lại tại đó, nhận thức được tiềm năng lợi ích mà Cà gai leo có thể mang lại, các nhà khoa học đã tiến hành nghiên cứu và phát hiện ra nhiều tác dụng mới, rất hữu ích.
Cây Cà gai leo
Cà gai leo trong dân gian có tên gọi khác như: cà vạnh, cà cườm, cà quánh, cà quýnh, cà gai dây, cà lù. Tên khoa học Solanum hainanense hoặc Solanum procumbens, thuộc họ Cà (Solanaceae).
Cây mọc hoang nhiều nơi trong nước ta như các tỉnh miền Bắc cho tới Huế. Ngoài ra, cây còn có ở Lào, Campuchia và các nước vùng Đông Nam Á.
Cà gai leo là cây dạng nhỏ, có thể sống lâu năm; cây dài khoảng 1m, phân cành nhiều, cành non tỏa rộng, phủ lông hình sao và rất nhiều gai cong màu vàng. Lá cây mọc so le hình bầu dục hay thuôn, phiến lá nông, không đều, mặt trên xanh sẫm, mặt dưới nhạt, phủ đầy lông tơ màu trắng, hai mặt đều có gai ở gân chính, nhất là mặt trên, cuống lá cũng có gai. Hoa màu trắng. Quả mọng, hình cầu nhẵn, có cuống dài, màu vàng, khi chín có màu đỏ, hạt màu vàng.
Bộ phận dùng là rễ, cành, lá, thu hái quanh năm, rửa sạch, thái nhỏ, phơi hay sấy khô; có khi dùng tươi.
Tác dụng của Cà gai leo trong chữa bệnh
Theo Y học cổ truyền, vị thuốc Cà gai leo có vị hơi the, tính ấm, có tác dụng tán phong thấp, đau lưng, nhức xương, tiêu độc, tiêu đờm, trừ ho, giảm đau, cầm máu, trị rắn cắn, viêm gan, xơ gan, gan nhiễm mỡ. Một số bài thuốc dân gian có thành phần cây Cà gai leo:
– Chữa viêm gan, xơ gan, hỗ trợ chống tế bào gây ung thư: cà gai leo (thân, rễ, lá) 30g, cây dừa cạn 10g, cây chó đẻ răng cưa (diệp hạ châu) 10g. Tất cả sao vàng, sắc uống hàng ngày một thang.
– Chữa tê thấp, đau lưng, nhức mỏi: Cà gai leo 10g, dây gấm 10g, thổ phục linh 10g, kê huyết đằng 10g, lá lốt 10g. Sao vàng, sắc uống ngày 1 thang, sử dụng liên tục từ 10 – 30 thang.
– Chữa chứng ho gà, suyễn: Cà gai leo 10g, thiên môn 10g, mạch môn 10g. Sắc ngày 1 thang chia 3.
– Làm giải rượu: Theo kinh nghiệm, cà gai leo dùng chữa ngộ độc rượu rất tốt. 100g Cà gai leo khô sắc với 400ml nước đến còn 150ml, uống trong ngày, nên uống khi thuốc còn ấm. Hoặc 50g cà gai leo khô hãm với nước sôi, cho người say rượu uống thay nước. Dùng đến khi tỉnh rượu.
– Chữa ho do viêm họng: Rễ hoặc thân và lá cà gai leo 15g, lá chanh 30g, sắc uống làm 2 lần trong ngày, uống khi thuốc còn ấm. Dùng trong 5 – 7 ngày.
– Hỗ trợ điều trị các bệnh về gan (viêm gan B, xơ gan…): 35g rễ hoặc thân lá cà gai leo, sắc với 1 lít nước, còn 300ml chia uống 3 lần trong ngày, giúp hạ men gan, và giải độc gan rất tốt.
Ngày nay, với sự phát triển của công nghệ khoa học, nhiều nghiên cứu khoa học về tác dụng của cây Cà gai leo đã được thực hiện. Nhờ những nghiên cứu này tác dụng chữa bệnh của Cà gai leo không những được làm sáng tỏ về góc độ khoa học mà còn khám phá ra thêm nhiều tác dụng mới.
Theo đề tài cấp nhà nước: “Nghiên cứu thuốc từ Cà gai leo làm thuốc chống viêm và ức chế sự phát triển của xơ gan” do Tiến sĩ Nguyễn Thị Minh Khai chủ nhiệm. Nghiên cứu đã thử tác dụng lâm sàng trên 60 bệnh nhân viêm gan B thể hoạt động, kết quả điều trị ở nhóm dùng cà gai leo đạt mức rất tốt và tốt chiếm 66,7% số bệnh nhân, ngược lại ở nhóm chứng (không dùng Cà gai leo) hầu hết chỉ ở mức trung bình và kém. Từ đó có thể kết luận Cà gai leo có ứng dụng làm thuốc chữa viêm gan đặc biệt là viêm gan B thể hoạt động.
Trong một nghiên cứu khác, kết quả cho thấy sau 2 tháng sử dụng Cà gai leo bệnh nhân giảm nhanh các triệu chứng lâm sàng (mệt mỏi, đau tức hạ sườn phải, nước tiểu vàng, da niêm mạc vàng,…), hơn nữa còn có 1 bệnh nhân xuất hiện Anti HBs – kháng thể chống lại virus viêm gan B.
Ngoài ra, qua các nghiên cứu khoa học còn phát hiện ra Cà gai leo có tác dụng ức chế sự phát triển của khối u.
Với những tác dụng chữa bệnh tuyệt vời như vậy, Dược liệu Cà gai leo đã, đang và sẽ được ứng dụng ngày càng nhiều trong y học, giúp giải quyết nhiều căn bệnh một cách hiệu quả, lành tính, không tác dụng phụ, thậm chí còn giảm chi phí điều trị so với việc sử dụng các loại thuốc đắt đỏ khác.
Nguồn Dược liệu chất lượng cao
Cà gai leo có nhiều tác dụng tốt, tuy nhiên không phải người dùng nào cũng có thể mua được các sản phẩm chất lượng bởi thị trường đang tràn ngập nhiều loại dược liệu chất lượng kém. Công ty cổ phần hóa dược và công nghệ sinh học Biogreen với Dược liệu Cà gai leo sạch từ vùng trồng đạt tiêu chuẩn VietGap, chiết xuất dưới dạng cao khô cung cấp nguồn nguyên liệu chất lượng cao, phù hợp với nhiều dạng bào chế, cho sản phẩm chất lượng vì sức khỏe người dùng.
Xem thêm: Cao khô Cà gai leo